'De Olifant' van Matongé (Kinshasa, Congo)

Op vraag van 'Les Machines de l'île' te Nantes (FR) én Sfinks Mixed (world music festival) (BE) ben ik in 2021 naar Kinshasa getrokken om daar samen met enkele Congolese artiesten een mechanische olifant te bouwen. Ze hadden een geweldig idee maar zochten technische hulp om dat idee uit te werken: zo kwamen Olivier Rago (van Les Machines en Royal de Luxe) en ikzelf daar terecht.

Hun idee: Foufou is het 'nationale gerecht' in Kinshasa. Een soort eetbaar 'deeg' gemaakt van gemalen maïs, water (en kruiden). Omdat gemalen maïs duurder is dan gewone maïs wilde men in de levendige Matongé-wijk één keer per week uitgaan met een luidruchtige artistieke stoet. Centraal in die stoet staat een olifant: een mechanische machine die door de straten van Matongé kan wandelen/rijden en die met z'n slurf maïs kan aannemen als mensen die aan de kant toedelen. De olifant stopt die maïs in z'n mond. Z'n dikke buik maalt die maïs en op het einde laat de olifant een flinke scheet en vliegt het maïs-meel naar buiten. Zo kunnen mensen hun gamalen maïs weer meenemen. Geweldig idee!

Een maand lang hebben we gezwoegd op een werkende maquette, schaal 1/3 opdat de bewegingen van de olifant kloppen: z'n hoofd, z'n slurf, de manier waarop die wandelt, hoe je die moet bedienen (met kabels). Ik heb dikwijls met mijn mond open gestaan van hoe geweldig sterke, mooie verbindingen zij maken met ijzerdraad. Daar zaten een paar straffe gasten bij! Veel van mekaar geleerd. We bouwden de maquette met gerecycleerd materiaal als oude gsm's voor het gezicht, pantoffels voor de oren, kurken en kroonkurken voor de kroon en blikjes voor de slurf. Die beweegt trouwens érg mooi...

De maquette staat er. Toont wat er kàn. Nu hopen dat die ooit op ware grootte écht door de Matongé-wijk rolt want eerlijk is eerlijk: het is een geweldig idee.